Κόψιμο αλκοόλ και τσιγάρου ταυτόχρονα: είναι πολλά μαζί;

Για πολλούς ανθρώπους, δεν είναι πολλά μαζί. Μπορείς να κόψεις το ποτό και το τσιγάρο ταυτόχρονα. Σύμφωνα με μελέτες σε ανθρώπους που κάνουν θεραπεία απεξάρτησης, η βοήθεια για τη διακοπή του καπνίσματος δεν φαίνεται να μειώνει τις πιθανότητές τους να μείνουν μακριά από το αλκοόλ, και κάποιες από αυτές τη συνδέουν με καλύτερη νηφαλιότητα μακροπρόθεσμα.

Το να κόψεις μία συνήθεια τη φορά είναι κι αυτό μια λογική επιλογή, αρκεί να ορίσεις ημερομηνία και για τη δεύτερη.

Πίνεις πολύ ή κάθε μέρα; Το απότομο κόψιμο του αλκοόλ μπορεί να είναι επικίνδυνο, όπως προειδοποιεί το MedlinePlus, γι’ αυτό ζήτησε πρώτα ιατρική συμβουλή. Η εφίδρωση, η ναυτία ή ένα ελαφρύ τρέμουλο μέσα σε λίγες ώρες από το τελευταίο ποτό μπορεί να είναι σημάδια στέρησης, οπότε τηλεφώνησε σε έναν γιατρό. Το εμφανές τρέμουλο, η σοβαρή σύγχυση, οι ψευδαισθήσεις ή οι επιληπτικές κρίσεις χρειάζονται επείγουσα φροντίδα. Δες πώς να σταματήσεις το ποτό με ασφάλεια.

Τι λέει η έρευνα για τη διακοπή αλκοόλ και καπνίσματος μαζί

Πολλά θεραπευτικά προγράμματα έχουν αφήσει το κάπνισμα για αργότερα, από φόβο ότι αν κάποιος κόψει τσιγάρο και ποτό μαζί θα κινδυνεύσει η νηφαλιότητά του.

Μια ανασκόπηση Cochrane του 2016 με 35 κλινικές δοκιμές και περίπου 5.800 ανθρώπους σε θεραπεία ή σε πορεία απεξάρτησης από το αλκοόλ ή άλλες ουσίες εξέτασε αν αυτός ο φόβος ισχύει:

Τα φάρμακα για τη διακοπή του καπνίσματος, μόνα τους ή μαζί με συμβουλευτική, βοήθησαν τους ανθρώπους να κόψουν το τσιγάρο. Η συμβουλευτική μόνη της δεν έδειξε σαφές αποτέλεσμα.
Η βοήθεια για τη διακοπή του καπνίσματος δεν άλλαξε το πόσοι έμειναν μακριά από το αλκοόλ και τις άλλες ουσίες.
Τα στοιχεία αξιολογήθηκαν ως χαμηλής ποιότητας.

Μια παλαιότερη ανάλυση 19 δοκιμών πήγε ακόμα πιο μακριά: η βοήθεια για τη διακοπή του καπνίσματος κατά τη θεραπεία απεξάρτησης συνδέθηκε με 25% μεγαλύτερη πιθανότητα να μείνει κανείς μακροπρόθεσμα μακριά από το αλκοόλ και τις ουσίες.

Δεν συμφωνούν όλες οι μελέτες. Σε μια δοκιμή με 499 ανθρώπους σε θεραπεία για το αλκοόλ, όσοι έλαβαν αμέσως πρόταση για θεραπεία του καπνίσματος είχαν λιγότερες πιθανότητες να μείνουν μακριά από το αλκοόλ από όσους περίμεναν έξι μήνες: 41% έναντι 56% στους έξι μήνες και 41% έναντι 48% στους 18 μήνες. Τα ποσοστά διακοπής του καπνίσματος ήταν παρόμοια, και οι ερευνητές σημείωσαν ότι τα αποτελέσματα χρειάζονταν επιβεβαίωση.

Παρ’ όλα αυτά, μην αναβάλλεις για πάντα το κόψιμο του τσιγάρου. Μια μελέτη της Mayo Clinic παρακολούθησε 845 ανθρώπους για περίπου 10 χρόνια μετά από θεραπεία απεξάρτησης με νοσηλεία. Περίπου οι μισοί θάνατοι σχετίζονταν με τον καπνό και περίπου το ένα τρίτο με το αλκοόλ. Όμως ο οργανισμός σου αρχίζει να συνέρχεται λίγο μετά το κόψιμο του τσιγάρου.

Πώς το αλκοόλ και η νικοτίνη πυροδοτούν το ένα το άλλο

Όπως σημειώνει η ανασκόπηση Cochrane, στους ανθρώπους με εξάρτηση από το αλκοόλ ή άλλες ουσίες το κάπνισμα είναι δύο έως τέσσερις φορές πιο συχνό απ’ ό,τι στον γενικό πληθυσμό. Μια ανασκόπηση ερευνών για το αλκοόλ και τον καπνό εξηγεί γιατί:

Το αλκοόλ αυξάνει τη λαχτάρα για τσιγάρο και κάνει πιο δύσκολο να αντισταθείς σε ένα τσιγάρο.
Η νικοτίνη αμβλύνει την ηρεμιστική επίδραση του αλκοόλ, κι έτσι ίσως επιτρέπει σε κάποιον να πιει περισσότερο.
Επειδή πάνε τόσο συχνά μαζί, το ένα μπορεί να ξυπνά την επιθυμία για το άλλο.

Σε μια μελέτη με 236 ανθρώπους που έπιναν πολύ και προσπαθούσαν να κόψουν το κάπνισμα, περίπου 4 στους 10 από όσους ξανάναψαν τσιγάρο το έκαναν ενώ έπιναν. Ακόμα και οι μέρες με μέτριο ποτό είχαν σχεδόν τετραπλάσιο κίνδυνο να ανάψει κανείς τσιγάρο σε σύγκριση με τις μέρες χωρίς αλκοόλ. Το αμερικανικό Smokefree.gov προτείνει να αποφεύγεις το αλκοόλ τις πρώτες εβδομάδες.

Σχέδιο για τα κοινά ερεθίσματα τσιγάρου και ποτού

Κοινό ερέθισμα	Δοκίμασε αντί γι’ αυτό
Ένα ποτό μετά τη δουλειά και μετά ένα τσιγάρο	Άλλαξε τη σειρά: πρώτα βόλτα, ντους ή μαγείρεμα
Μπαρ ή πάρτι με κόσμο που καπνίζει	Κανόνισε να βρεθείτε κάπου όπου δεν καπνίζει κανείς ή φύγε νωρίς
Στρες στο τέλος της μέρας	Δέκα αργές ανάσες, ένας σύντομος περίπατος ή ένα τηλεφώνημα
Σου προσφέρουν ποτό ή τσιγάρο	«Όχι, ευχαριστώ, κάνω ένα διάλειμμα.»

Επιλογή Α: κόβεις δύο συνήθειες μαζί

Σε ποιον ταιριάζει η ταυτόχρονη διακοπή

Καπνίζεις κυρίως όταν πίνεις, οπότε σου μοιάζουν με μία συνήθεια.
Ξεκινάς θεραπεία ή έχεις ήδη εξασφαλίσει στήριξη.
Προτιμάς να περάσεις μία δύσκολη περίοδο αντί για δύο.

Πώς να σχεδιάσεις την ταυτόχρονη διακοπή

Διάλεξε μία ημερομηνία διακοπής και για τα δύο. Αν πίνεις πολύ ή κάθε μέρα, όρισέ τη μαζί με τον γιατρό σου.
Ζήτησε ιατρική συμβουλή. Ένας γιατρός, ένας φαρμακοποιός ή ένα ιατρείο διακοπής καπνίσματος μπορεί να σε βοηθήσει να διαλέξεις υποκατάστατα νικοτίνης ή ένα φάρμακο για τη διακοπή του καπνίσματος. Αν παίρνεις και φάρμακα για το αλκοόλ, ένας γιατρός ή φαρμακοποιός θα κρίνει τι μπορείς να συνδυάσεις με ασφάλεια. Φτιάξε μια λίστα με όλα τα φάρμακα που παίρνεις: η διακοπή του καπνίσματος μπορεί να αλλάξει τη δόση που χρειάζεσαι σε κάποια από αυτά, όπως η κλοζαπίνη, η ολανζαπίνη και η θεοφυλλίνη.
Διάλεξε πώς θα κόψεις τη νικοτίνη. Ή την κόβεις μαχαίρι την ημερομηνία διακοπής ή τη μειώνεις σταδιακά μέχρι τότε: δες πώς συγκρίνεται το κόψιμο «μαχαίρι» με τη σταδιακή μείωση.
Μέχρι την ημερομηνία διακοπής, βγάλε από το σπίτι και τα δύο: αλκοόλ, τσιγάρα, αναπτήρες και ηλεκτρονικά τσιγάρα.
Σχεδίασε πώς θα περάσεις τις ώρες με τον μεγαλύτερο κίνδυνο, με βάση τον παραπάνω πίνακα.

Επιλογή Β: μία συνήθεια τη φορά

Σε ποιον ταιριάζει η διακοπή σε δύο στάδια

Ο γιατρός σου ή η θεραπευτική σου ομάδα σού προτείνει να σταματήσεις πρώτα το αλκοόλ.
Η ζωή σου έχει πολύ στρες αυτή την περίοδο ή η προσπάθεια να κόψεις και τα δύο μαζί σε ξεπέρασε.
Καπνίζεις και πίνεις σε διαφορετικές ώρες, οπότε το ένα σπάνια ξυπνά την επιθυμία για το άλλο.

Πώς να σχεδιάσεις τη διακοπή σε δύο στάδια

Ξεκίνα με τη συνήθεια που κάνει τη μεγαλύτερη ζημιά ή με εκείνη που νιώθεις ότι ήρθε η ώρα να κόψεις.
Όρισε από τώρα ημερομηνία για τη δεύτερη διακοπή και γράψ’ τη κάπου.
Προστάτεψε την πρώτη διακοπή. Αν κόψεις πρώτα το τσιγάρο αλλά συνεχίζεις να πίνεις, πίνε λιγότερο και μακριά από ανθρώπους που καπνίζουν.
Πρόσεχε τη συνήθεια που κράτησες. Αν αρχίσει να μεγαλώνει, φέρε πιο κοντά την ημερομηνία της δεύτερης διακοπής.

Αν χρησιμοποιείς ηλεκτρονικό τσιγάρο, ισχύουν οι ίδιες επιλογές: δες πώς να κόψεις το ηλεκτρονικό τσιγάρο.

Πρόσεχε τη μεταφορά του εθισμού

Η μεταφορά του εθισμού, ή διασταυρούμενος εθισμός, σημαίνει ότι αντικαθιστάς μια συνήθεια με μια άλλη, για παράδειγμα αρχίζεις να παίζεις στοίχημα στο ίντερνετ μόλις κόψεις το ποτό. Για το αλκοόλ και τις άλλες ουσίες, ίσως είναι λιγότερο συχνό απ’ όσο φοβούνται πολλοί. Σε μια μεγάλη αμερικανική μελέτη, οι ενήλικες που ξεπέρασαν μια διαταραχή χρήσης ουσιών ανέπτυξαν καινούργια λιγότερο συχνά από όσους δεν την ξεπέρασαν: 13% έναντι 27% μέσα σε τρία χρόνια.

Σημάδια ότι μια συνήθεια παίρνει τη θέση της άλλης:

Η συνήθεια που κράτησες μεγαλώνει.
Μια καινούργια συνήθεια πιάνει την ίδια θέση στη μέρα σου, όπως το στοίχημα, τα βιντεοπαιχνίδια ή το σκρολάρισμα μέχρι αργά τη νύχτα.

Αν καταγράφεις πολλές συνήθειες, όχι μόνο αυτήν που έκοψες, μια τέτοια αντικατάσταση φαίνεται πιο εύκολα. Στο Guardian Angel, κάθε συνήθεια παίρνει τη δική της απάντηση: Καλή μέρα ή Δύσκολη μέρα.

Μετά από 7 καταγραφές, η κάρτα Ανά συνήθεια στα Στατιστικά δείχνει πόσο συχνά πήγε καλά κάθε συνήθεια.

Αν δεις ότι γίνεται μια τέτοια αντικατάσταση, αναρωτήσου τι σε βοηθά να αντέξεις αυτή η καινούργια συνήθεια: το στρες, τη βαρεμάρα ή τη μοναξιά. Αν η πεσμένη διάθεση ή το άγχος επανέρχονται συνέχεια, μίλησε με έναν γιατρό ή έναν ψυχοθεραπευτή.

Άλλα συνηθισμένα ζευγάρια

Αν έχεις περισσότερες από μία εξαρτήσεις, πρόσεχε και άλλα ζευγάρια:

Τζόγος και ποτό. Σε μια αυστραλιανή μελέτη του 2026 με πάνω από 3.000 ενήλικες, το ποτό την ώρα του τζόγου συνδέθηκε με περισσότερες βλάβες από τον τζόγο, ακόμα και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη το πολύ ποτό και τα χρήματα που ξόδευαν οι συμμετέχοντες. Κράτα τα χωριστά: κανένα στοίχημα μετά από ποτό.
Βιντεοπαιχνίδια και σκρολάρισμα. Όταν περιορίζεις το ένα, ο χρόνος σου μπορεί να πάει στο άλλο, γι’ αυτό βάλε υγιή όρια στα βιντεοπαιχνίδια και όρια στα κοινωνικά δίκτυα.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να κόψω το κάπνισμα και το ποτό ταυτόχρονα;

Ναι. Σε μια ανασκόπηση 35 δοκιμών με ανθρώπους σε θεραπεία ή σε πορεία απεξάρτησης, η θεραπεία για τη διακοπή του καπνίσματος τους βοήθησε να το κόψουν και, συνολικά, δεν μείωσε τις πιθανότητές τους να μείνουν νηφάλιοι. Αν πίνεις πολύ ή κάθε μέρα, ζήτησε ιατρική συμβουλή πριν σταματήσεις το ποτό, γιατί η στέρηση από το αλκοόλ μπορεί να είναι επικίνδυνη.

Τι να κόψω πρώτα, το ποτό ή το τσιγάρο;

Δεν υπάρχει μία σωστή σειρά, και μπορείς να τα κόψεις και τα δύο μαζί. Αν πίνεις πολύ ή κάθε μέρα, δες πρώτα έναν γιατρό για να σχεδιάσετε μαζί πώς θα περάσεις με ασφάλεια τη στέρηση από το αλκοόλ και να αποφασίσετε πότε θα ασχοληθείς με το κάπνισμα. Διαφορετικά, ξεκίνα με τη συνήθεια που κάνει τη μεγαλύτερη ζημιά και όρισε ημερομηνία για τη δεύτερη.

Γιατί θέλω τσιγάρο όταν πίνω;

Το αλκοόλ αυξάνει την επιθυμία για κάπνισμα και κάνει πιο δύσκολο να πεις όχι. Αν έχεις καπνίσει πολλές φορές ενώ έπινες, το ίδιο το ποτό γίνεται ερέθισμα. Η αποφυγή του αλκοόλ τις πρώτες εβδομάδες της διακοπής μπορεί να βοηθήσει.

Τι είναι ο διασταυρούμενος εθισμός;

Ο διασταυρούμενος εθισμός, ή μεταφορά του εθισμού, είναι όταν αντικαθιστάς μια συνήθεια με μια άλλη, για παράδειγμα αρχίζεις να τζογάρεις αφού κόψεις το ποτό. Μπορεί να συμβεί, αλλά για το αλκοόλ και τις άλλες ουσίες, μια μεγάλη αμερικανική μελέτη συνέδεσε την ανάρρωση από ένα πρόβλημα με μικρότερο κίνδυνο για ένα καινούργιο.

Αν κόβεις περισσότερα από ένα πράγματα, το Guardian Angel δίνει σε κάθε συνήθεια τη δική της καθημερινή καταγραφή. Η λήψη είναι δωρεάν και το ημερολόγιό σου μένει στο κινητό σου.

Ζήτα βοήθεια τώρα

Σε επείγουσα ανάγκη: κάλεσε το 112 (Ελλάδα και Κύπρος) ή το 166 για ασθενοφόρο (Ελλάδα) αν κινδυνεύεις ή δεν νιώθεις καλά σωματικά, ή αν μετά τη διακοπή αλκοόλ ή ουσιών εμφανιστούν σύγχυση, παραισθήσεις ή σπασμοί.
Αν έχεις σκέψεις αυτοκτονίας ή νιώθεις ότι δεν αντέχεις άλλο: στην Ελλάδα, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία, 1018 (όλο το 24ωρο, αστική χρέωση), ή Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 10306 (δωρεάν, όλο το 24ωρο). Στην Κύπρο: Cyprus Samaritans, 8000 7773 (δωρεάν, καθημερινά 16:00–24:00).
Για αλκοόλ ή ουσίες: ΕΟΠΑΕ, 1145 (Ελλάδα, δωρεάν)· ΑΑΕΚ, 1402 (Κύπρος).
Για το κάπνισμα: ρώτα τον γιατρό σου για ένα δημόσιο ιατρείο διακοπής καπνίσματος (Ελλάδα)· Γραμμή Διακοπής Καπνίσματος, 1431 (Κύπρος, δωρεάν).
Για τον τζόγο: ΕΟΠΑΕ, 1114 (Ελλάδα)· Κέντρο Πολλαπλής Παρέμβασης, 1454 (Κύπρος, δωρεάν).
Σε άλλη χώρα; Στο Find a Helpline θα βρεις δωρεάν, εμπιστευτικές γραμμές στήριξης για κάθε χώρα.