Jak rzucić hazard? Blokady, samowykluczenie i codzienne nawyki, które pomagają

Jeśli zastanawiasz się, jak rzucić hazard, zacznij od barier: najpierw utrudnij sobie dostęp do gry, a potem zbuduj wokół siebie wsparcie. Oznacza to zablokowanie stron i aplikacji hazardowych, zakaz wstępu do kasyn i punktów bukmacherskich na własną prośbę, ochronę pieniędzy i bezpłatną pomoc specjalistów. Nie musisz robić wszystkiego dzisiaj: zacznij od tego, co powstrzyma cię przed kolejnym zakładem.

Myślisz o samobójstwie albo czujesz, że nie udźwigniesz strat? Zadzwoń teraz pod numer alarmowy albo na telefon zaufania dla osób w kryzysie. Nie tylko ty tak się czujesz. Wytyczne brytyjskiego instytutu NICE podają, że szkody związane z hazardem mogą być dominującym czynnikiem ryzyka myśli i prób samobójczych, a ryzyko może być największe tuż po grze. Bezpłatne numery znajdziesz w części „Pomoc tu i teraz” na końcu artykułu.

Jak rzucić hazard: krótka odpowiedź

Rzucanie hazardu możesz podzielić na pięć obszarów:

Dostęp: zablokuj hazard na swoich urządzeniach i skorzystaj z samowykluczenia.
Pieniądze: zablokuj płatności na hazard i utrudnij sobie dostęp do gotówki.
Umysł: dowiedz się, jak działają pokusa gry i chęć odegrania się.
Czas: zaplanuj, czym wypełnisz godziny, które zabierał hazard.
Wsparcie: korzystaj z bezpłatnych telefonów zaufania, terapii i grup.

Zaburzenie hazardowe to uznany problem zdrowotny, a nie słabość charakteru. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wymienia trzy jego główne cechy: utratę kontroli nad graniem, to, że hazard staje się ważniejszy niż reszta życia, oraz granie mimo szkód, jakie wyrządza.

Nie potrzebujesz diagnozy, żeby chcieć przestać. Jeśli obstawiasz zakłady sportowe i nie wiesz, czy to już problem, pomogą ci te sygnały, że zakłady bukmacherskie wymykają się spod kontroli.

Krok 1: odetnij dostęp dzięki blokadzie hazardu i samowykluczeniu

Bariery dają ci czas. Brytyjska organizacja GambleAware podaje, że oprogramowanie blokujące może pomóc ograniczyć nieplanowane granie i dać przestrzeń, by myśleć jaśniej.

Zainstaluj blokadę hazardu na każdym urządzeniu

Programy blokujące nie pozwalają otworzyć stron i aplikacji hazardowych. GambleAware wymienia dwa. BetBlocker jest bezpłatny i pozwala wybrać, jak długo potrwa blokada. Gamban ma 7-dniowy bezpłatny okres próbny, a potem wymaga płatnej subskrypcji.

Zainstaluj blokadę na telefonie, tablecie i komputerze. Wystarczy jedno niezablokowane urządzenie, żeby postawić zakład.
Włącz samowykluczenie na każdej stronie i w każdej aplikacji bukmacherskiej, na której grasz, a potem usuń te aplikacje.
Wypisz się z maili i SMS-ów od firm hazardowych. Wycisz albo przestań obserwować profile związane z zakładami.
Usuń zapisane karty z przeglądarek i aplikacji płatniczych.

Programy samowykluczenia w różnych krajach

Samowykluczenie polega na tym, że prosisz o zablokowanie sobie dostępu do hazardu na określony czas. Programy krajowe obejmują wiele firm jednocześnie.

Gdzie	Program	Co obejmuje
Wielka Brytania	GamStop Online	Strony i aplikacje z brytyjską licencją
Wielka Brytania	GamStop Betting Shops	Punkty bukmacherskie w twojej okolicy
Wielka Brytania	SENSE	Licencjonowane kasyna
Wielka Brytania	BISES	Licencjonowane salony bingo
Australia	BetStop	Licencjonowane zakłady online i telefoniczne
Stany Zjednoczone	Programy stanowe	Zależy od stanu

Brytyjska Komisja ds. Hazardu (UK Gambling Commission) wymienia te bezpłatne brytyjskie programy, a także programy dla salonów gier automatowych. Brytyjska służba zdrowia NHS podaje, że w GamStop możesz zablokować sobie dostęp na 6 miesięcy, 1 rok albo 5 lat. Australijski rejestr BetStop pozwala się wykluczyć na okres od 3 miesięcy do końca życia.

W USA samowykluczenie prowadzą poszczególne stany. Badacze z East Carolina University ustalili, że nazwy i zasady programów się różnią, a w niektórych stanach nie ma programu obejmującego cały stan. Szczegóły sprawdzisz w urzędzie, który nadzoruje hazard w twoim stanie.

Jest jedna luka: samowykluczenie obejmuje tylko licencjonowane firmy. BetStop nie obejmuje na przykład stron działających w Australii nielegalnie, dlatego zainstaluj też blokadę na urządzeniach.

Krok 2: chroń pieniądze, blokując w banku płatności na hazard

Wiele banków może zablokować na twojej karcie płatności związane z hazardem. W Wielkiej Brytanii Komisja ds. Hazardu wymienia banki, które oferują taką blokadę, w tym Barclays, HSBC, Lloyds, Monzo, NatWest, Santander i Starling. Niektóre z nich, na przykład HSBC, stosują dodatkowo czas na ochłonięcie: możesz zdjąć blokadę, ale płatności na hazard są nadal odrzucane, dopóki ten czas nie minie.

Włącz blokadę na każdej swojej karcie. Poszukaj jej w ustawieniach karty w aplikacji bankowej albo zapytaj w banku.
Ważne rachunki opłacaj w dniu wypłaty, zanim wydasz cokolwiek innego. Ułatwią to płatności automatyczne, na przykład zlecenia stałe.
Poproś kogoś, komu ufasz, żeby przez jakiś czas pomógł ci z pieniędzmi, na przykład przechował twoje zapasowe karty.
Noś przy sobie mniej gotówki i nie pożyczaj pieniędzy na grę ani na pokrycie strat.

Pomoc przy długach z hazardu

Z długami łatwiej się zmierzyć, gdy ktoś pomaga. Zacznij od spisania swoich długów: komu, ile i do kiedy trzeba oddać.

W Wielkiej Brytanii NHS kieruje po pomoc do organizacji National Debtline. W innych krajach poszukaj bezpłatnej porady w sprawie długów albo doradztwa kredytowego w organizacji non-profit.

Jeśli przez długi tracisz nadzieję, jeszcze dziś zadzwoń na telefon zaufania albo porozmawiaj z kimś, komu ufasz.

Krok 3: zrozum pokusę gry i chęć odegrania się

Kilka pułapek myślenia sprawia, że kolejny zakład wydaje się rozsądny. Gdy je nazwiesz, łatwiej je zauważysz.

Odgrywanie się

Odgrywanie się to dalsze obstawianie po to, żeby odzyskać przegrane pieniądze. Amerykańska organizacja National Council on Problem Gambling wymienia je wśród sygnałów ostrzegawczych problemowego hazardu. Przydatna zasada: przegrane pieniądze przepadły. Kolejny zakład to nowy zakład, a nie sposób na odzyskanie tego, co stracone.

Prawie wygrane

Prawie wygrana to przegrana, która wygląda tak, jakby do wygranej zabrakło niewiele. W niewielkim badaniu laboratoryjnym z 2009 roku z użyciem prostej symulacji automatu do gier prawie wygrane były odbierane jako mniej przyjemne niż wyraźne przegrane, a mimo to zwiększały chęć dalszej gry. Pobudzały też obszary mózgu, które reagują na wygrane.

Prawie wygrana to wciąż przegrana. Przegraną jest też kupon łączony (AKO), który posypał się na ostatnim zdarzeniu.

Błąd hazardzisty

To przekonanie, że po serii przegranych wygrana „musi w końcu przyjść”. Ale kości, automaty i ruletka nie pamiętają, co wydarzyło się wcześniej. Przegląd i metaanaliza wykazały, że osoby z problemem hazardowym osiągają znacznie wyższe wyniki w testach mierzących takie pułapki myślenia jak ta.

Inną częstą pułapką jest iluzja kontroli: poczucie, że umiejętności albo system gry pozwolą wygrać z przypadkiem.

Gdy przychodzi chęć gry

Nazwij ją: „To tylko chęć gry. Nie muszę jej ulegać”.
Zwiększ dystans między sobą a zakładem. Zamknij aplikację, wyjdź z kasyna albo punktu bukmacherskiego lub odłóż telefon do innego pokoju.
Odczekaj 10 minut i zrób coś, co zajmie ci ręce albo ciało.
Napisz do kogoś albo zadzwoń.
Przewiń taśmę do przodu. Wyobraź sobie, jak poczujesz się po przegranej, a nie tylko chwilę przed postawieniem zakładu.

Chęć gry często pojawia się w tych samych momentach, na przykład w dzień wypłaty, w dni meczów albo późną nocą, gdy zostajesz sam na sam z telefonem. Warto zaplanować, jak przetrwać dzień wypłaty i inne dni wysokiego ryzyka.

W Guardian Angel Hazard jest jednym z gotowych nawyków. Zakładka Statystyki odblokowuje się po 7 wpisach, a po kilku tygodniach karta Dni tygodnia może oznaczyć twój Najtrudniejszy i Najłatwiejszy dzień tygodnia. Aplikacja nie blokuje hazardu, więc na urządzeniach nadal trzymaj program blokujący z kroku 1.

Krok 4: wypełnij czas i zastąp dreszczyk emocji codziennymi nawykami

Gdy rzucasz hazard, potrzeby, które zaspokajał, nie znikają, więc zaplanuj, czym wypełnisz każdą lukę.

Jeśli hazard dawał ci	Spróbuj zamiast tego
Dreszczyk emocji	Sport, przygotowania do zawodów biegowych albo gra, w której nie gra się o pieniądze
Ucieczkę od stresu	Spacer, prysznic, muzyka albo spokojny, powolny oddech
Towarzystwo	Czas z przyjaciółmi i rodziną, którzy nie grają
Zajęcie w dzień meczu	Oglądaj mecz z ludźmi, którzy nie obstawiają, albo na jakiś czas sobie odpuść
Nadzieję na poprawę finansów	Budżet, porady w sprawie długów i małe cele oszczędnościowe

Zacznij od pór największego ryzyka. Jeśli sobotnie popołudnia były czasem obstawiania, już teraz umów się na coś w najbliższą sobotę.

Prosty plan dnia

Rano: sprawdź, czy blokada na urządzeniach i blokada w banku nadal działają. Nazwij dzisiejszy ryzykowny moment, na przykład wypłatę albo mecz.
W tym momencie: zamiast grać, zrób to, co masz zaplanowane, najlepiej z kimś.
Wieczorem: zanotuj, czy to był dobry dzień, czy trudny, i co wywołało chęć gry, jeśli się pojawiła.
Przed snem: ładuj telefon poza sypialnią.

Krok 5: poszukaj specjalistycznej pomocy w uzależnieniu od hazardu

Wiele form specjalistycznej pomocy jest bezpłatnych i poufnych.

Telefony zaufania: na bezpłatnych, poufnych liniach dla osób z problemem hazardowym możesz porozmawiać o tym, co się dzieje, i dowiedzieć się, gdzie w okolicy szukać leczenia. Numery znajdziesz na końcu artykułu.
Terapia: terapia poznawczo-behawioralna (CBT) pomaga zmienić myśli i nawyki, które stoją za graniem. NICE zaleca w pierwszej kolejności grupową CBT, zwykle od 8 do 10 sesji, albo indywidualną CBT, jeśli grupa ci nie odpowiada. Metaanaliza 29 badań z 2023 roku wykazała, że pod koniec leczenia CBT ograniczała granie, choć w późniejszych badaniach kontrolnych nie widać było wyraźnych korzyści.
Specjalistyczne ośrodki: w Anglii do poradni NHS leczących uzależnienie od hazardu można zgłosić się samodzielnie, bez skierowania. W USA organizacja National Council on Problem Gambling opisuje różne możliwości, od poradnictwa po leczenie ambulatoryjne i stacjonarne.
Grupy samopomocowe: Anonimowi Hazardziści organizują mityngi oparte na programie 12 kroków.

Jeśli graniu towarzyszą przygnębienie, lęk albo poczucie beznadziei, powiedz o tym lekarzowi lub terapeucie. Warto je leczyć także niezależnie od hazardu.

Jak porozmawiać z bliskimi o hazardzie

Wstyd sprawia, że wiele osób milczy. NICE zwraca uwagę, że stygmatyzacja, wstyd i lęk przed ujawnieniem problemu mogą powstrzymywać ludzi przed rozmową o hazardzie i szukaniem pomocy.

Gdy powiesz o tym choć jednej zaufanej osobie, wzmocnisz każdy kolejny krok. Taka osoba może pomóc ci z pieniędzmi, odezwać się do ciebie w dni meczów i zauważyć, kiedy jest ci ciężko.

Możesz zacząć tak: „Gram więcej, niż ci mówię. Przestaję i mam już zablokowane strony. Najbardziej pomogłoby mi…”

Jeśli straty były ukrywane, możesz dodać: „Moje straty to około [kwota]. Mówię ci o tym, bo razem łatwiej będzie nam sobie z tym poradzić”.

Przygotuj się na trudne emocje. Więcej przeczytasz w artykule o tym, jak powiedzieć rodzinie, że rzucasz, i poprosić o wsparcie. Jeśli gra ktoś, kogo kochasz, ty też możesz dostać wsparcie, na przykład w grupie GamAnon albo przez telefon zaufania.

Jeśli zdarzy ci się potknięcie

Potknięcie nie wymazuje twoich postępów. Pokazuje, gdzie w twoim planie jest luka.

Przerwij grę. Nie próbuj od razu odegrać się za tę przegraną.
Jeśli po przegranej tracisz nadzieję albo nie czujesz się bezpiecznie, zadzwoń teraz na telefon zaufania dla osób w kryzysie albo pod numer alarmowy. Bezpłatne numery znajdziesz na końcu artykułu.
Zamknij lukę. Które urządzenie, konto albo karta pozwoliły ci postawić zakład? Zablokuj je jeszcze dziś.
Powiedz o tym osobie, która cię wspiera, albo zadzwoń na telefon zaufania.
Zapisz, co działo się w ciągu kilku godzin przed grą.

Potem przeczytaj, czym potknięcie różni się od nawrotu, i wykorzystaj to, czego się dowiesz, żeby poprawić swój plan zapobiegania nawrotom. NICE zaleca, by ośrodki umożliwiały szybki powrót na terapię, więc ponowne sięgnięcie po pomoc to nic nadzwyczajnego.

Najczęściej zadawane pytania

Jak rzucić hazard na dobre?

Zastosuj kilka zabezpieczeń naraz: blokadę na urządzeniach, samowykluczenie, blokadę płatności na hazard w banku oraz wsparcie telefonu zaufania, terapeuty albo grupy. Bariery utrudniają dostęp do hazardu, a w tym czasie budujesz nowe nawyki i mierzysz się z tym, co pchało cię do gry. Potknięcie po drodze nie oznacza, że nie możesz przestać na dobre.

Jak przestać się odgrywać?

Traktuj przegrane pieniądze jako stracone i utrudnij sobie natychmiastowe postawienie kolejnego zakładu: wyloguj się, usuń aplikację i włącz w banku blokadę płatności na hazard. Po dużej przegranej powiedz o tym komuś, bo pokusa, by się odegrać, może być silna. Jeśli ciągle próbujesz się odegrać, to wyraźny sygnał, że czas poszukać specjalistycznej pomocy.

Czy leki mogą pomóc w uzależnieniu od hazardu?

Podstawą leczenia jest terapia, zwłaszcza CBT. W Anglii wytyczne NICE mówią, że specjalista może rozważyć naltrekson, jeśli terapia nie pomogła wystarczająco albo jeśli po niej wciąż dochodzi do nawrotów. To zastosowanie poza wskazaniami rejestracyjnymi (off-label), leku nie przyjmuje się razem z lekami opioidowymi, a o tym, czy jest dla ciebie odpowiedni, decyduje lekarz. Niektóre leki stosowane w chorobie Parkinsona oraz arypiprazol mogą wpływać na kontrolę impulsów, więc jeśli chęć gry pojawiła się po zmianie leków, porozmawiaj z lekarzem, zanim cokolwiek zmienisz.

Czy jest aplikacja, która pomaga rzucić hazard?

Pomagają dwa rodzaje aplikacji, każdy na inny sposób. Aplikacje blokujące, takie jak BetBlocker czy Gamban, nie pozwalają otworzyć stron i aplikacji hazardowych. Aplikacje do śledzenia nawyków liczą dni bez hazardu i pomagają dostrzec wzorce, na przykład chęć gry w dzień wypłaty albo w dni meczów. Jedna aplikacja każdego rodzaju załatwia obie sprawy.

Gdy blokady już działają, Guardian Angel może liczyć twoje dni bez hazardu i sumować Zaoszczędzone pieniądze za każdy dobry dzień. Aplikację pobierzesz za darmo, a nic, co zapiszesz, nie opuści twojego telefonu.

Pomoc tu i teraz

W nagłym wypadku: jeśli grozi Ci niebezpieczeństwo lub czujesz się fizycznie bardzo źle, zadzwoń pod 112 lub 999 (pogotowie ratunkowe).
Jeśli masz myśli samobójcze lub jest Ci bardzo ciężko: zadzwoń do Centrum Wsparcia 800 70 2222 lub pod 116 123. Oba numery są bezpłatne i czynne całą dobę.
Gdy hazard zaczyna Ci ciążyć: Telefon Zaufania Uzależnienia Behawioralne 801 889 880, codziennie w godz. 17–22 (połączenie płatne według taryfy operatora). Poradnia online i baza ośrodków: uzaleznieniabehawioralne.pl.
Poza Polską: Find a Helpline wskaże Ci bezpłatne, poufne telefony zaufania w innych krajach.