Πώς να κόψεις το χόρτο: χρονολόγιο στέρησης από την κάνναβη και συμβουλές για ύπνο, διάθεση και λαχτάρα

Για να κόψεις το χόρτο, χρειάζονται τρία βήματα: διάλεξε μια ημερομηνία διακοπής, ξεφορτώσου το απόθεμά σου και σχεδίασε τις δύο πρώτες εβδομάδες, τότε που η στέρηση συνήθως χτυπάει πιο δυνατά. Η στέρηση από την κάνναβη είναι υπαρκτή, αλλά σπάνια επικίνδυνη. Ο κακός ύπνος, τα έντονα όνειρα, τα νεύρα και η μειωμένη όρεξη συνήθως κορυφώνονται την πρώτη εβδομάδα και υποχωρούν μέσα στις επόμενες μία με δύο εβδομάδες, αν και ο ύπνος μπορεί να χρειαστεί περισσότερο χρόνο για να στρώσει.

Ναι, η στέρηση από την κάνναβη είναι υπαρκτή

Πολλοί έχουν ακούσει ότι η μαριχουάνα δεν προκαλεί εθισμό. Η έρευνα λέει άλλα. Μια ανασκόπηση 47 μελετών του 2020 βρήκε στερητικά συμπτώματα σε περίπου τους μισούς (47%) από όσους έκαναν τακτική χρήση κάνναβης ή είχαν εξάρτηση από αυτήν. Τα ποσοστά κυμαίνονταν από 17% σε έρευνες στον γενικό πληθυσμό έως 87% σε άτομα που νοσηλεύονταν για θεραπεία, και ήταν υψηλότερα όταν η χρήση ήταν καθημερινή ή όταν υπήρχε και χρήση καπνού.

Σύμφωνα με το αμερικανικό ινστιτούτο NIDA, τα συνηθισμένα στερητικά συμπτώματα από την κάνναβη είναι:

νευρικότητα, θυμός ή ανησυχία
άγχος ή πεσμένη διάθεση
αϋπνία και παράξενα ή ανησυχητικά όνειρα
μειωμένη όρεξη ή απώλεια βάρους
πονοκέφαλοι, εφίδρωση, πόνος στο στομάχι ή τρέμουλο

Μια κλινική ανασκόπηση του 2022 αναφέρει ότι η στέρηση από την κάνναβη σπάνια προκαλεί σοβαρή βλάβη, αν και ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος για όσους έχουν κάποιο πρόβλημα ψυχικής υγείας ή κάνουν χρήση και άλλων ουσιών. Ο κύριος κίνδυνος είναι να ξαναρχίσεις τη χρήση, γιατί η κάνναβη ανακουφίζει γρήγορα τα συμπτώματα.

Ένα απλό σχέδιο για να σταματήσεις να καπνίζεις χόρτο

Διάλεξε μια ημερομηνία διακοπής μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες και απόφυγε μια εβδομάδα με πολύ άγχος.
Αποφάσισε αν θα το κόψεις μονομιάς ή αν θα το μειώσεις πρώτα.
Ξεφορτώσου το χόρτο, τα τσιγαρόχαρτα, τους τρίφτες και τα βαποράιζερ. Σβήσε τις επαφές όσων σου πουλούσαν.
Σχεδίασε τα βράδια σου και την ώρα του ύπνου για τις δύο πρώτες εβδομάδες.
Ζήτα από έναν άνθρωπο που εμπιστεύεσαι να σε ρωτάει πώς τα πας.

Χρονολόγιο στέρησης από το χόρτο: τι να περιμένεις

Ο χρόνος εξαρτάται από το πόσο και πόσο συχνά έκανες χρήση. Σε μια μικρή μελέτη με 18 άτομα που έκαναν βαριά χρήση, τα συμπτώματα συνήθως ξεκινούσαν από την 1η έως την 3η μέρα, κορυφώνονταν από τη 2η έως την 6η μέρα και τα περισσότερα κρατούσαν 4 έως 14 μέρες.

Από την τελευταία χρήση	Τι είναι συνηθισμένο
1η–3η μέρα	Αρχίζουν τα συμπτώματα: κακός ύπνος, νεύρα, μειωμένη όρεξη
4η–7η μέρα	Συχνά κοντά στην κορύφωση, μετά αρχίζουν να υποχωρούν
2η–3η εβδομάδα	Τα περισσότερα από τα πρώτα συμπτώματα υποχωρούν. Ο θυμός ή η πεσμένη διάθεση μπορεί να κορυφωθούν τώρα
4η εβδομάδα και μετά	Οι περισσότεροι νιώθουν πολύ καλύτερα. Ο ύπνος μπορεί να χρειαστεί περισσότερο χρόνο

Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2022, ο θυμός και η πεσμένη διάθεση συχνά κορυφώνονται μετά από δύο εβδομάδες. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάνεις κάτι λάθος.

Δεν μπορείς να κοιμηθείς αφού έκοψες το χόρτο; Ύπνος και έντονα όνειρα

Σε μια μικρή μελέτη σε εργαστήριο ύπνου με άτομα που έκαναν καθημερινή χρήση, τρεις μέρες χωρίς κάνναβη σήμαιναν λιγότερο συνολικό ύπνο, περισσότερη ώρα μέχρι να τους πάρει ο ύπνος και χειρότερη ποιότητα ύπνου. Οι συμμετέχοντες περνούσαν επίσης περισσότερο χρόνο σε ύπνο REM, το στάδιο όπου βλέπουμε τα περισσότερα όνειρα. Αυτό εξηγεί εν μέρει τα έντονα όνειρα όταν κόβεις το χόρτο.

Οι συνήθειες που προτείνει το βρετανικό NHS για την αϋπνία ισχύουν κι εδώ:

Σήκω την ίδια ώρα κάθε μέρα, ακόμα και μετά από μια κακή νύχτα.
Μην κοιμάσαι μέσα στη μέρα και δώσε στον εαυτό σου μία ώρα να χαλαρώσεις πριν πέσεις για ύπνο.
Απόφυγε το αλκοόλ, τον καφέ και το τσάι για τουλάχιστον 6 ώρες πριν από τον ύπνο.
Γυμνάσου μέσα στη μέρα, όχι αργά το βράδυ.

Δες επίσης πώς να κοιμάσαι καλύτερα στα πρώτα στάδια της απεξάρτησης. Αν η αϋπνία κρατάει εβδομάδες, μίλησε με έναν γιατρό. Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία για την αϋπνία (CBT-I) είναι μία επιλογή.

Νεύρα, άγχος και πεσμένη διάθεση

Είναι συνηθισμένο να είσαι στα νεύρα. Αυτά βοηθούν:

Προειδοποίησε όσους μένουν μαζί σου: «Μπορεί να έχω νεύρα αυτή την εβδομάδα. Δεν έχει να κάνει με σένα.»
Όταν ο θυμός φουντώνει, απομακρύνσου και ανάπνευσε αργά για ένα λεπτό.
Κανόνισε κάτι που σου αρέσει για κάθε μέρα και κουνήσου. Και μια βόλτα μετράει.

Η πεσμένη διάθεση λογικά θα φτιάξει καθώς περνά η στέρηση. Αν δεν φτιάξει, ή αν το χόρτο ήταν ο τρόπος σου να αντέχεις το άγχος ή την πεσμένη διάθεση, μίλησε με έναν γιατρό ή έναν θεραπευτή. Σου αξίζει πραγματική στήριξη.

Όρεξη και στομαχικές ενοχλήσεις

Η μειωμένη όρεξη και μια μικρή απώλεια βάρους είναι συνηθισμένες τις πρώτες μία με δύο εβδομάδες, και κάποιοι έχουν πόνο στο στομάχι ή ναυτία. Τρώγε μικρά γεύματα σε τακτές ώρες αντί να περιμένεις να πεινάσεις, και πίνε νερό όλη τη μέρα. Αν δεν μπορείς να κρατήσεις στο στομάχι σου ούτε φαγητό ούτε υγρά, ζήτα ιατρική συμβουλή.

Λαχτάρα και βαρεμάρα

Η λαχτάρα εμφανίζεται συχνά τις ώρες και στα μέρη όπου κάπνιζες: μετά τη δουλειά, πριν από τον ύπνο, με συγκεκριμένους φίλους. Κάθε φορά που σε πιάνει η επιθυμία, σημείωσε πού είσαι, με ποιον είσαι και πώς νιώθεις. Έτσι εντοπίζεις τα ερεθίσματά σου.

Μια παρόρμηση μπορεί να μοιάζει ατελείωτη, αλλά οι περισσότερες φουντώνουν, κορυφώνονται και σβήνουν. Δες πόσο διαρκεί η λαχτάρα. Στο Guardian Angel, η οθόνη SOS για λαχτάρα έχει ένα χρονόμετρο 10 λεπτών, το Περίμενε να περάσει, και έναν οδηγό αναπνοής με σταθερό ρυθμό για τέτοιες στιγμές.

Αν τελικά καπνίσεις, η πρόοδός σου δεν σβήνεται. Ένα ολίσθημα δεν είναι υποτροπή: πρόσεξε τι σε οδήγησε εκεί και συνέχισε.

Αν το χόρτο γέμιζε τα βράδια σου, σχεδίασε με τι θα τα γεμίζεις τώρα: γυμναστήριο, μαγείρεμα, μια βραδιά με επιτραπέζια.

Πώς να κόψεις το χόρτο όταν οι φίλοι σου καπνίζουν

Πες σε έναν ή δύο φίλους ότι το έκοψες. Δοκίμασε: «Το έχω κόψει το χόρτο προς το παρόν. Μη μου προσφέρετε, αλλά θέλω να κάνουμε παρέα κανονικά.»
Πρότεινε σχέδια που γυρίζουν γύρω από κάτι άλλο, όπως μπάλα, σινεμά ή φαγητό.
Φύγε νωρίς αν αρχίσουν να στρίβουν. Δεν χρωστάς εξηγήσεις σε κανέναν.

Διάλειμμα ανοχής ή οριστική διακοπή;

Το διάλειμμα ανοχής (T-break) είναι μια προγραμματισμένη παύση, ώστε το χόρτο να σε «πιάνει» πιο δυνατά όταν ξαναρχίσεις. Το να το κόψεις σημαίνει ότι σταματάς χωρίς ημερομηνία επιστροφής.

Μελέτες απεικόνισης εγκεφάλου σε άντρες που κάπνιζαν πολύ βρήκαν λιγότερους υποδοχείς κανναβινοειδών σε σύγκριση με άτομα που δεν κάνουν χρήση κάνναβης. Σε μια μικρή μελέτη, τα επίπεδα άρχισαν να ανακάμπτουν μέσα σε 2 μέρες. Σε μια άλλη, είχαν επανέλθει στα φυσιολογικά μετά από περίπου 4 εβδομάδες. Καμία από τις δύο δεν μέτρησε πόσο δυνατά σε «πιάνει» το χόρτο μετά.

Το διάλειμμα ανοχής είναι επίσης ένα χρήσιμο τεστ. Αν δεν μπορείς να το βγάλεις πέρα ή αν η χρήση σου σύντομα ανεβαίνει ξανά, σκέψου να το κόψεις για περισσότερο καιρό ή να ζητήσεις στήριξη.

Πότε να ζητήσεις βοήθεια για διαταραχή χρήσης κάνναβης

Ζήτα αμέσως ιατρική βοήθεια αν ακούς ή βλέπεις πράγματα που οι άλλοι δεν ακούν ούτε βλέπουν, ή αν έχεις τη βεβαιότητα ότι κάποιοι συνωμοτούν εναντίον σου. Το NHS συμβουλεύει να δεις αμέσως γιατρό αν έχεις σημάδια ψύχωσης. Αν έχεις σκέψεις να κάνεις κακό στον εαυτό σου, επικοινώνησε τώρα με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ή χρησιμοποίησε τις γραμμές βοήθειας παρακάτω.

Μίλησε με έναν γιατρό ή μια υπηρεσία απεξάρτησης αν:

έχεις ξαναπροσπαθήσει να κόψεις την κάνναβη ή να τη μειώσεις και δεν τα κατάφερες
το χόρτο σού δημιουργεί προβλήματα στη δουλειά, στις σπουδές ή στο σπίτι, και συνεχίζεις τη χρήση
η πεσμένη διάθεση ή το άγχος κρατάει και μετά τις πρώτες εβδομάδες
πίνεις περισσότερο ή κάνεις χρήση άλλων ουσιών για να αντέξεις τη στέρηση
πίνεις επίσης πολύ ή παίρνεις βενζοδιαζεπίνες ή οπιοειδή, γιατί η διακοπή τους μπορεί να είναι επικίνδυνη χωρίς ιατρική συμβουλή

Σύμφωνα με το NIDA, συμπεριφορικές θεραπείες όπως η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, η θεραπεία ενίσχυσης των κινήτρων και η διαχείριση ενδεχομένων (contingency management) μπορεί να είναι αποτελεσματικές. Δεν υπάρχουν ακόμα φάρμακα εγκεκριμένα από τον αμερικανικό FDA για τη διαταραχή χρήσης κάνναβης.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο διαρκεί η στέρηση από το χόρτο;

Για τους περισσότερους που έκαναν τακτική χρήση, τα συμπτώματα ξεκινούν μέσα σε 1 έως 3 μέρες, κορυφώνονται την πρώτη εβδομάδα και υποχωρούν μέσα σε μία με δύο εβδομάδες. Μετά από βαριά χρήση, μπορεί να κρατήσουν δύο με τρεις εβδομάδες ή και περισσότερο, και τα προβλήματα ύπνου μπορεί να συνεχιστούν για αρκετές εβδομάδες.

Είναι καλύτερα να κόψω το χόρτο μαχαίρι ή να το μειώσω πρώτα;

Υπάρχει λίγη έρευνα που να συγκρίνει τους δύο τρόπους. Μια κλινική ανασκόπηση του 2022 αναφέρει ότι η αργή μείωση μέσα σε μερικές εβδομάδες ή η μετάβαση σε προϊόντα με λιγότερη THC μπορεί να κάνει τη στέρηση πιο ήπια. Αν το μειώνεις σταδιακά, όρισε ημερομηνία διακοπής, ώστε η μείωση να έχει τέλος.

Μπορεί να εθιστεί κανείς στο χόρτο;

Ναι. Η διαταραχή χρήσης κάνναβης είναι αναγνωρισμένη πάθηση, και σύμφωνα με το NIDA, οι μελέτες εκτιμούν ότι την έχει το 22% έως 30% όσων κάνουν χρήση κάνναβης. Η καθημερινή ή σχεδόν καθημερινή χρήση αυξάνει τον κίνδυνο. Στα σημάδια περιλαμβάνονται η λαχτάρα, οι αποτυχημένες προσπάθειες να μειώσεις τη χρήση και η συνέχισή της παρά τα προβλήματα που προκαλεί.

Αν θέλεις να μετράς τις μέρες σου χωρίς χόρτο, το Guardian Angel σού επιτρέπει να προσθέσεις το χόρτο ως ξεχωριστή συνήθεια με την επιλογή Προσθήκη άλλου και να κάνεις καταγραφή κάθε μέρα. Η λήψη είναι δωρεάν και το ημερολόγιό σου μένει στο κινητό σου.

Ζήτα βοήθεια τώρα

Σε επείγουσα ανάγκη: κάλεσε το 112 (Ελλάδα και Κύπρος) ή το 166 για ασθενοφόρο (Ελλάδα) αν κινδυνεύεις ή δεν νιώθεις καλά σωματικά, ή αν, αφού μειώσεις ή σταματήσεις μια ουσία, εμφανιστούν σύγχυση, παραισθήσεις ή σπασμοί.
Αν έχεις σκέψεις αυτοκτονίας ή νιώθεις ότι δεν αντέχεις άλλο: στην Ελλάδα, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία, 1018 (όλο το 24ωρο, αστική χρέωση), ή Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 10306 (δωρεάν, όλο το 24ωρο). Στην Κύπρο: Cyprus Samaritans, 8000 7773 (δωρεάν, καθημερινά 16:00–24:00).
Για κάνναβη ή άλλες ουσίες: η γραμμή υποστήριξης για τις εξαρτήσεις του ΕΟΠΑΕ, 1145 (Ελλάδα, δωρεάν), για σένα ή για κάποιον δικό σου, ή η ΑΑΕΚ, 1402 (Κύπρος). Για νέους έως 22 ετών και τις οικογένειές τους: ΠΕΡΣΕΑΣ, 1456 (Κύπρος, δωρεάν).
Σε άλλη χώρα; Στο Find a Helpline θα βρεις δωρεάν, εμπιστευτικές γραμμές στήριξης για κάθε χώρα.