Τι συμβαίνει όταν κόβεις το αλκοόλ; Χρονολόγιο από τις 24 ώρες ως τον 1 χρόνο

Το τι συμβαίνει όταν κόβεις το αλκοόλ εξαρτάται από το πόσο έπινες και για πόσο καιρό. Για πολλούς ανθρώπους, οι πρώτες μέρες φέρνουν ένα τελευταίο χανγκόβερ, ακανόνιστο ύπνο και λαχτάρα. Τις επόμενες εβδομάδες, η αρτηριακή πίεση και το βάρος μπορεί να πέσουν λίγο. Μέσα στους επόμενους μήνες, το συκώτι, η διάθεση και η μνήμη σου μπορούν να συνεχίσουν να ανακάμπτουν.

Πίνεις πολύ ή κάθε μέρα, ή σε πιάνει τρέμουλο, εφίδρωση ή άγχος όταν πίνεις λιγότερο; Μίλησε με έναν γιατρό πριν σταματήσεις. Η στέρηση από το αλκοόλ μπορεί να είναι επικίνδυνη, ακόμα και απειλητική για τη ζωή. Το έντονο τρέμουλο ή η έντονη ταραχή, η σύγχυση, το να βλέπεις πράγματα που δεν υπάρχουν ή μια επιληπτική κρίση είναι επείγον περιστατικό: κάλεσε τον αριθμό έκτακτης ανάγκης της χώρας σου.

Τι συμβαίνει όταν κόβεις το αλκοόλ: το χρονολόγιο με μια ματιά

Πότε	Τι μπορεί να βελτιωθεί	Τι μπορεί να σε δυσκολέψει
Μέρες 1–3	Το αλκοόλ φεύγει από τον οργανισμό σου	Χανγκόβερ, κακός ύπνος, κίνδυνος στερητικών συμπτωμάτων
Εβδομάδα 1	Ενυδάτωση, τέλος τα χανγκόβερ	Στερητικά συμπτώματα έως την 7η μέρα, ύπνος, λαχτάρα
Εβδομάδες 2–4	Αρτηριακή πίεση, βάρος, λίπος στο συκώτι, έντερο	Βαρεμάρα, έξοδοι με φίλους
Μήνες 1–3	Διάθεση, υγεία του συκωτιού	Ο ύπνος και η συγκέντρωση μπορεί να αργούν να ακολουθήσουν
Μήνες 6–12	Μνήμη, συγκέντρωση, μικρότεροι μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι	Παλιές ρουτίνες, ταυτότητα

Χρησιμοποίησε αυτό το χρονολόγιο της διακοπής του αλκοόλ ως γενικό οδηγό, όχι ως υπόσχεση.

Αν καταγράφεις το αλκοόλ στο Guardian Angel, η καρτέλα «Μάθηση» έχει ένα Χρονολόγιο υγείας με αυτά τα στάδια, με βάση πηγές του NHS και του NIAAA.

Στερητικά συμπτώματα από το αλκοόλ: πότε ξεκινούν και ποια σημάδια κινδύνου να προσέχεις

Αν ο οργανισμός σου έχει συνηθίσει να πίνει πολύ και τακτικά, η διακοπή μπορεί να προκαλέσει στερητικά συμπτώματα. Το βρετανικό NHS αναφέρει ότι τα συμπτώματα ξεκινούν μέσα σε 6 έως 12 ώρες από το τελευταίο ποτό και συνήθως κρατούν 3 έως 7 μέρες. Μια κλινική ανασκόπηση αναφέρει ότι οι επιληπτικές κρίσεις ξεκινούν πιο συχνά 24 έως 48 ώρες μετά. Το τρομώδες παραλήρημα (delirium tremens), η πιο σοβαρή μορφή στέρησης, συνήθως ξεκινά 48 έως 72 ώρες μετά, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και έως 10 μέρες αργότερα.

Κάλεσε τον αριθμό έκτακτης ανάγκης αν εσύ ή κάποιος άλλος παρουσιάσει:

έντονο, ορατό τρέμουλο ή ασυνήθιστη ανησυχία και ταραχή
σύγχυση, για παράδειγμα δεν ξέρει τι μέρα είναι
ψευδαισθήσεις, δηλαδή βλέπει, ακούει ή νιώθει πράγματα που δεν υπάρχουν
επιληπτική κρίση

Μην οδηγήσεις εσύ: ζήτησε από κάποιον να σε πάει ή κάλεσε ασθενοφόρο. Αν δεν έχεις σταματήσει ακόμα, ο οδηγός μας βήμα βήμα για να κόψεις το αλκοόλ εξηγεί τις επιλογές σου.

Εβδομάδα 1: τι συμβαίνει μετά από 1 εβδομάδα χωρίς αλκοόλ

Τι μπορεί να βελτιωθεί: Τέλος τα χανγκόβερ. Το αμερικανικό NIAAA εξηγεί ότι το αλκοόλ σε κάνει να ουρείς περισσότερο και σε αφήνει ελαφρώς αφυδατωμένο. Χωρίς αυτό, η πρωινή δίψα και οι πονοκέφαλοι υποχωρούν.

Τι μπορεί να σε δυσκολέψει: Ο ύπνος μετά τη διακοπή του αλκοόλ. Αν το αλκοόλ σε βοηθούσε να αποκοιμηθείς, στην αρχή μπορεί να αργείς περισσότερο να σε πάρει ο ύπνος, ειδικά αν έπινες πολύ. Μια ανασκόπηση ερευνών για τον ύπνο περιγράφει μια μικρή μελέτη όπου αυτή η αϋπνία κράτησε περίπου πέντε εβδομάδες σε ανθρώπους που έκαναν θεραπεία για εξάρτηση από το αλκοόλ. Δες τι βοηθά όταν δεν μπορείς να κοιμηθείς αφού σταματήσεις.

Δοκίμασε αυτό: Κανόνισε από πριν τι θα κάνεις την ώρα που συνήθως έπινες: μια βόλτα, ένα γεύμα ή ένα ποτό χωρίς αλκοόλ.

Εβδομάδες 2–4: αρτηριακή πίεση, βάρος, συκώτι και έντερο

Τι μπορεί να βελτιωθεί: Μια μελέτη του 2018 στο BMJ Open παρακολούθησε 94 υγιείς ανθρώπους που έπιναν από μέτρια έως πολύ και έκοψαν το αλκοόλ για έναν μήνα. Για τον τυπικό συμμετέχοντα:

η αρτηριακή πίεση έπεσε περίπου 6%
το βάρος μειώθηκε περίπου 1,5%
η αντίσταση στην ινσουλίνη, δείκτης του κινδύνου για διαβήτη, μειώθηκε περίπου κατά ένα τέταρτο

Οι αλλαγές στη διατροφή ή στην άσκηση δεν εξηγούσαν τα αποτελέσματα. Ωστόσο, η μελέτη ήταν μικρή και οι συμμετέχοντες διάλεξαν οι ίδιοι αν θα σταματήσουν, οπότε δες τους αριθμούς ως ενδεικτικούς.

Μια ανασκόπηση στο ερευνητικό περιοδικό του NIAAA σημειώνει ότι το απλό λιπώδες ήπαρ, το πιο πρώιμο στάδιο της βλάβης του ήπατος από το αλκοόλ, μπορεί να αρχίσει να υποχωρεί μέσα σε λίγες εβδομάδες από τη διακοπή. Περιγράφει επίσης ανθρώπους με διαταραχή χρήσης αλκοόλ στους οποίους το τοίχωμα του εντέρου, που είχε γίνει «διαπερατό», επανήλθε μετά από τρεις εβδομάδες χωρίς αλκοόλ.

Σε μια μελέτη του 2020, όσοι ολοκλήρωσαν το Dry January, την πρόκληση ενός μήνα χωρίς αλκοόλ τον Ιανουάριο, αξιολόγησαν στη συνέχεια την υγεία και την ευεξία τους πιο θετικά. Τα στοιχεία για πιο καθαρό δέρμα είναι λιγοστά.

Τι μπορεί να σε δυσκολέψει: Οι έξοδοι με φίλους, τα Παρασκευοσάββατα και η βαρεμάρα. Ο οδηγός μας για τις πρώτες 30 μέρες αφού σταματήσεις καλύπτει αυτό το κομμάτι της διαδρομής.

Δοκίμασε αυτό: Πριν από την επόμενη έξοδό σου, διάλεξε τι θα πιεις και μία φράση: «Όχι, ευχαριστώ, απόψε δεν πίνω.»

Μήνες 1–3: αποκατάσταση του συκωτιού, διάθεση και συγκέντρωση

Συκώτι. Το NHS αναφέρει ότι το λιπώδες ήπαρ συνήθως μπορεί να επανέλθει αφού σταματήσεις και ότι η ηπατίτιδα που οφείλεται στο αλκοόλ μπορεί να βελτιωθεί εν μέρει. Οι ουλές της κίρρωσης συνήθως δεν αναστρέφονται, αλλά η διακοπή έχει σημασία σε κάθε στάδιο. Αν έπινες πολύ για χρόνια, ρώτα τον γιατρό σου για έναν έλεγχο του ήπατος.

Διάθεση. Το NIAAA σημειώνει ότι η διακοπή από μόνη της συχνά βελτιώνει τα προβλήματα ψυχικής υγείας που συνοδεύουν τη διαταραχή χρήσης αλκοόλ. Αν η πεσμένη διάθεση, το άγχος ή η απελπισία δεν λένε να φύγουν, μίλησε με έναν γιατρό ή έναν ψυχοθεραπευτή. Αν κάνεις σκέψεις αυτοκτονίας ή αυτοτραυματισμού, κάλεσε τώρα τον αριθμό έκτακτης ανάγκης της χώρας σου.

Συγκέντρωση και μνήμη. Μια μετα-ανάλυση 62 μελετών σε ανθρώπους που είχαν εξάρτηση από το αλκοόλ βρήκε ότι τα προβλήματα μνήμης, προσοχής και επίλυσης προβλημάτων συχνά κρατούσαν για μεγάλο μέρος του πρώτου χρόνου και μετά γενικά υποχωρούσαν.

Τι μπορεί να σε δυσκολέψει: Ο ύπνος που πάει πότε καλά πότε άσχημα, και η αίσθηση του καινούργιου που αρχίζει να ξεθωριάζει.

Δοκίμασε αυτό: Γράψε τρεις αλλαγές που έχεις προσέξει ως τώρα. Ξαναδιάβασε τη λίστα σε μια δύσκολη μέρα.

Μήνες 6–12 και μετά: τα μακροπρόθεσμα οφέλη της διακοπής του αλκοόλ

Κίνδυνος καρκίνου. Το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των ΗΠΑ αναφέρει ότι η διακοπή συνδέεται με μικρότερο κίνδυνο για καρκίνο του στόματος και του οισοφάγου, και πιθανώς για καρκίνο του λαιμού, του μαστού και του παχέος εντέρου. Μπορεί να χρειαστούν χρόνια μέχρι ο κίνδυνος να φτάσει στο επίπεδο κάποιου που δεν έπινε ποτέ, αλλά ποτέ δεν είναι αργά.
Ύπνος. Τα περισσότερα προβλήματα ύπνου ισορροπούν νωρίτερα, αλλά μετά από χρόνια με πολύ ποτό, κάποια μπορεί να κρατήσουν από έναν έως τρία χρόνια.

Δοκίμασε αυτό: Σκέψου πώς θα γιορτάσεις τον πρώτο χρόνο και σε ποιον θα το πεις. Ένας χρόνος χωρίς αλκοόλ είναι ένα μεγάλο ορόσημο νηφαλιότητας, όπως και κάθε μέρα που σε έφερε ως εκεί.

Η ψυχολογική πλευρά: άγχος, βαρεμάρα και ταυτότητα

Άγχος. Τις πρώτες μέρες, το άγχος που έρχεται μαζί με τρέμουλο ή εφίδρωση μπορεί να είναι στερητικό σύμπτωμα: τηλεφώνησε σε έναν γιατρό.
Βαρεμάρα. Σχεδίασε πώς θα γεμίσεις τα βράδια που παλιά γέμιζε το ποτό: ένα μάθημα, ένα χόμπι, ένα σταθερό τηλεφώνημα με έναν φίλο.
Ταυτότητα. Μπορεί να αναρωτιέσαι ποιος είσαι σε ένα τραπέζι με φίλους χωρίς ποτό στο χέρι. Είναι φυσιολογικό, και με την εξάσκηση γίνεται πιο εύκολο.

Μια δύσκολη μέρα, ή ακόμα και ένα ποτό, δεν ακυρώνει όσα έχεις μάθει. Δες το ως πληροφορία για το τι χρειάζεται να προβλέψεις την επόμενη φορά. Αν ένα γλίστρημα γίνει μέρες με πολύ ποτό, ζήτησε ιατρική συμβουλή πριν σταματήσεις ξανά: τα στερητικά συμπτώματα μπορεί να επιστρέψουν και τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια στέρησης μπορεί να γίνονται όλο και πιο σοβαρά.

Συχνές ερωτήσεις

Τι συμβαίνει στον οργανισμό σου μετά από 30 μέρες χωρίς αλκοόλ;

Σε μια μελέτη του 2018, ένας μήνας χωρίς αλκοόλ μείωσε την αρτηριακή πίεση, το βάρος και την αντίσταση στην ινσουλίνη σε ανθρώπους που έπιναν από μέτρια έως πολύ. Το λίπος στο συκώτι μπορεί να αρχίσει να υποχωρεί μέσα σε λίγες εβδομάδες, αν και ο ύπνος μπορεί να χρειαστεί περισσότερο χρόνο για να ισορροπήσει.

Πόσο κρατούν τα στερητικά συμπτώματα από το αλκοόλ;

Σύμφωνα με το NHS, τα στερητικά συμπτώματα συνήθως ξεκινούν 6 έως 12 ώρες μετά το τελευταίο ποτό και κρατούν 3 έως 7 μέρες. Οι επιληπτικές κρίσεις ξεκινούν πιο συχνά 24 έως 48 ώρες μετά. Το τρομώδες παραλήρημα (delirium tremens) συνήθως ξεκινά 48 έως 72 ώρες μετά, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και έως 10 μέρες αργότερα, γι’ αυτό ζήτησε ιατρική συμβουλή πριν σταματήσεις αν πίνεις πολύ ή κάθε μέρα.

Θα επανέλθουν η μνήμη και η συγκέντρωσή μου αφού κόψω το αλκοόλ;

Συχνά ναι, αλλά σιγά σιγά. Μια μεγάλη μετα-ανάλυση βρήκε ότι σε ανθρώπους που είχαν εξάρτηση από το αλκοόλ, η μνήμη και η προσοχή συχνά παρέμεναν επηρεασμένες για μεγάλο μέρος του πρώτου χρόνου και μετά γενικά επανέρχονταν. Αν τα προβλήματα μνήμης είναι σοβαρά ή χειροτερεύουν, δες έναν γιατρό.

Θα χάσω βάρος αν κόψω το αλκοόλ;

Πιθανώς, αλλά η απώλεια βάρους μετά τη διακοπή του αλκοόλ είναι συχνά μικρή. Σε μια μελέτη του 2018, ο τυπικός συμμετέχων έχασε περίπου το 1,5% του σωματικού του βάρους μετά από έναν μήνα χωρίς αλκοόλ.

Αν θέλεις να βλέπεις τις μέρες σου χωρίς αλκοόλ να μαζεύονται, το Guardian Angel σου δίνει μια καθημερινή καταγραφή για το αλκοόλ, έναν μετρητή σερί και σήματα για τα ορόσημά σου. Η λήψη είναι δωρεάν και το ημερολόγιό σου μένει στο κινητό σου.

Ζήτα βοήθεια τώρα

Σε επείγουσα ανάγκη: κάλεσε το 112 (Ελλάδα και Κύπρος) ή το 166 για ασθενοφόρο (Ελλάδα) αν κινδυνεύεις ή δεν νιώθεις καλά σωματικά, ή αν, αφού μειώσεις ή σταματήσεις το αλκοόλ, εμφανιστούν σύγχυση, παραισθήσεις, σπασμοί ή έντονο τρέμουλο. Η στέρηση από το αλκοόλ μπορεί να είναι επικίνδυνη.
Αν έχεις σκέψεις αυτοκτονίας ή νιώθεις ότι δεν αντέχεις άλλο: στην Ελλάδα, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία, 1018 (όλο το 24ωρο, αστική χρέωση), ή Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 10306 (δωρεάν, όλο το 24ωρο). Στην Κύπρο: Cyprus Samaritans, 8000 7773 (δωρεάν, καθημερινά 16:00–24:00).
Για το αλκοόλ: η γραμμή υποστήριξης για τις εξαρτήσεις του ΕΟΠΑΕ, 1145 (Ελλάδα, δωρεάν), για σένα ή για κάποιον δικό σου, ή η Γραμμή Ενημέρωσης και Βοήθειας της ΑΑΕΚ, 1402 (Κύπρος).
Σε άλλη χώρα; Στο Find a Helpline θα βρεις δωρεάν, εμπιστευτικές γραμμές στήριξης για κάθε χώρα.